TIỂU SỬ DANH NHÂN VĂN HÓA LÊ QUÝ ĐÔN (1726 – 2026).

Lê Quý Đôn sinh năm 1726, mất năm 1784. Suốt cuộc đời hoạt động học thuật và phụng sự đất nước, ông đã tỏa sáng như một ngôi sao khuê trên bầu trời văn hiến Việt Nam. Với trí tuệ uyên bác, tư duy khoa học sắc bén và tinh thần học tập không ngừng nghỉ, ông đã có những đóng góp to lớn trong việc hệ thống hóa tri thức, phát triển tư duy học thuật và làm giàu thêm kho tàng văn hóa dân tộc. Tầm vóc của ông vượt ra ngoài khuôn khổ một nhà sử học hay nhà văn hóa đơn thuần, mà là một nhà bác học với kiến thức sâu rộng trên nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, văn học, triết học, giáo dục, kinh tế và khoa học xã hội.

Di sản học thuật mà Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại cho hậu thế là vô cùng đồ sộ và quý giá. Trong đó, nhiều công trình đã trở thành những tác phẩm kinh điển của nền học thuật Việt Nam như: Đại Việt thông sử – bộ sử quan trọng ghi chép những trang sử hào hùng của dân tộc; Kiến văn tiểu lục – tập hợp những ghi chép giàu giá trị về lịch sử, văn hóa và xã hội; Vân đài loại ngữ – được xem là bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam; Phủ biên tạp lục – nguồn tư liệu đặc biệt quý báu về lịch sử, địa lý và đời sống vùng đất phía Nam. Bên cạnh đó còn có nhiều tác phẩm nổi tiếng khác như Bắc sứ thông lục, Toàn Việt thi lục, Quế Đường thi tập, Quần thư khảo biện... Những công trình ấy không chỉ có giá trị tư liệu to lớn mà còn thể hiện tư duy khoa học nghiêm cẩn, tầm nhìn sâu rộng và những giá trị tư tưởng vượt thời gian của nhà bác học vĩ đại.

Với những cống hiến xuất sắc cho văn hóa, giáo dục và khoa học, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng kỷ niệm 300 năm Ngày sinh của ông (1726 – 2026). Đây là sự ghi nhận xứng đáng của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp to lớn của ông cho kho tàng tri thức nhân loại, đồng thời là niềm tự hào to lớn của dân tộc Việt Nam và quê hương Hưng Yên giàu truyền thống văn hiến.

Giá trị di sản mà Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại không chỉ nằm trong những trang sách hay các công trình nghiên cứu đồ sộ, mà còn được thể hiện sâu sắc qua tinh thần yêu nước, thương dân, ý chí tự học, trọng thực học và trọng dụng nhân tài. Ông luôn đề cao vai trò của tri thức đối với sự hưng thịnh của quốc gia, coi việc học tập và phát triển nhân tài là nền tảng để xây dựng đất nước. Phương pháp nghiên cứu khoa học nghiêm túc, tư duy hệ thống và tinh thần ham học hỏi của ông vẫn còn nguyên giá trị, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.

Trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên phát triển, hội nhập và đổi mới sáng tạo của đất nước, những tư tưởng tiến bộ của Lê Quý Đôn càng trở nên sâu sắc và phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thấm nhuần những giá trị tốt đẹp đó, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Sầm Sơn kêu gọi toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân tích cực hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn bằng những việc làm thiết thực.

Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, cần tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong học tập, công tác và rèn luyện; tích cực nghiên cứu, học tập, vận dụng những giá trị tư tưởng của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn vào thực tiễn công tác; thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Đối với các tầng lớp Nhân dân, hội viên, đoàn viên, cần tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng xã hội học tập, phát huy tinh thần tự học, nâng cao trình độ, tri thức và kỹ năng lao động; góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, quê hương giàu đẹp, văn minh.

Đối với thế hệ trẻ, thanh thiếu niên, học sinh, cần noi gương tinh thần hiếu học, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; tích cực tham gia các hoạt động tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp và những giá trị tư tưởng của ông; không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực, phấn đấu trở thành những công dân có ích, nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh đó, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc về thân thế, sự nghiệp của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn cũng như các hoạt động kỷ niệm do Đảng, Nhà nước và địa phương tổ chức; góp phần bảo vệ các giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với một bậc đại trí thức của dân tộc, đồng thời khơi dậy mạnh mẽ truyền thống hiếu học, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Học tập và noi gương Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn chính là học tập tinh thần học tập suốt đời, ý chí vượt khó, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến vì cộng đồng, vì Tổ quốc. Mỗi người dân hãy biến niềm tự hào thành hành động cụ thể trong học tập, lao động, sản xuất và công tác; chung sức xây dựng quê hương Sầm Sơn ngày càng văn minh, giàu đẹp; góp phần xây dựng tỉnh Thanh Hoá phát triển nhanh, bền vững và cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.