Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái nối KKT Vân Đồn và KKT Cửa khẩu Móng Cái là 2 mũi đột phá quan trọng trong kế hoạch phát triển của tỉnh Quảng Ninh

Một trong các nhiệm vụ, giải pháp Nghị quyết 27 đặt ra là tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng. Theo đó, tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của vùng theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới; chuyển từ việc tổ chức lại không gian phát triển theo địa giới hành chính tỉnh, thành phố sang phát triển theo chức năng, tiềm năng, lợi thế, điều kiện tài nguyên, môi trường và liên kết vùng, liên kết ngành, tiểu vùng và địa phương trong vùng theo chức năng đã được xác định trong quy hoạch.

Thứ hai, ngay phần mở đầu, Nghị quyết đã nhìn nhận kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn; hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành còn chậm phát triển; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan toả; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả. Để khắc phục, Nghị quyết xác định hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá trong phát triển vùng, nhất là đối với các công trình liên vùng, theo nguyên tắc các địa phương cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi, không phát sinh các khâu trung gian; các công trình liên ngành, liên vùng, có ý nghĩa chiến lược quốc gia phải có cơ chế điều phối thống nhất và một đầu mối chịu trách nhiệm.

Thứ ba, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng. Nghị quyết xác định phát triển kết cấu hạ tầng thành ngành kinh tế chiến lược, tạo thị trường lớn cho năng lực sản xuất trong nước, nhằm “tạo không gian cho doanh nghiệp Việt Nam tích luỹ công nghệ, kinh nghiệm và năng lực thực hiện các công đoạn có giá trị gia tăng”. Hành lang kinh tế tại phía Nam sắp triển khai khối lượng công trình rất lớn: cao tốc, Vành đai 4, hệ thống cảng, hạ tầng logistics. Theo tinh thần Nghị quyết, mỗi công trình vừa là hạ tầng, vừa là một đơn hàng cho doanh nghiệp, công nghiệp trong nước.

Cùng với đó là phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

Nghị quyết số 27 cũng chỉ ra một số hạn chế sau hơn 3 năm thực hiện các nghị quyết phát triển vùng. Trong đó, hạ tầng vẫn là điểm nghẽn; các hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành phát triển chậm; liên kết giữa các địa phương chưa tạo được hiệu quả tương xứng với tiềm năng.

Điểm mới trong cách tiếp cận của Nghị quyết số 27 là không gian phát triển được nhìn theo chức năng và mối liên kết, thay vì chỉ giới hạn trong địa giới hành chính. Các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và trung tâm kinh tế phải được kết nối bằng hạ tầng và chuỗi giá trị. Với những công trình có tính liên vùng, nghị quyết đặt yêu cầu các địa phương cùng tham gia quyết định, đầu tư, chịu trách nhiệm và chia sẻ lợi ích.